Weet je wat gek is,Reader? Ik zou meer boeken willen lezen, maar kom er op de een of andere manier maar niet aan toe.

Netflix uitspelen, dat lukt me dan weer wel.

Ik ken mezelf als iemand die zich goed kan concentreren. Maar er zijn steeds meer dagen waarin ik nergens aan toe kom. Dan klik ik van tabblad naar tabblad of scrol ik op Instagram tot mijn ik mijn limiet heb bereikt.

Mijn brein gedraagt zich als een irritante gesprekspartner op een feestje, die steeds over je schouder kijkt of er geen leukere mensen in de ruimte zijn.

Misschien herken jij dit ook. En weet je, we zijn niet alleen.

Ook neurowetenschapper Anne-Laure Le Cunff merkt op dat ze het steeds lastiger vindt om een boek te lezen. Ze ziet om zich heen hoe mensen in elk leeg moment naar hun telefoon grijpen, ook wanneer ze eigenlijk over iets belangrijks willen nadenken. En die observatie bracht haar tot een interessante theorie:

Ik volg die gedachte wel. In mijn hoofd is de 'voortschrijdende' technologie net als junk food. Het is overal en lonkt de hele dag. Je moet sterk in je schoenen staan om daar weerstand tegen te kunnen bieden.

Rijke mensen staan sterker. Ze hebben de tijd om met verse ingrediënten te koken. Ze hebben geld voor groenten, fruit en bioproducten. Maar mensen die het minder goed hebben, eten elke dag goedkope kant-en-klaar rommel. Zo kan het ook worden met technologie die ons de hele dag afleidt en zo ons denkvermogen ontmantelt.

Waarom willen we blijven denken?

De schrijver David Brooks brengt deze theorie over denken als luxegoed nog een stap verder. Hij schrijft:

Brooks voorspelt een kloof tussen mensen die blijven nadenken en mensen die daarmee stoppen. Wie niet bij de laatstgenoemde groep wil horen, zegt hij, zal wilskracht moeten ontwikkelen.

Ik denk persoonlijk dat je met 'wilskracht' niet ver komt. Jezelf forceren leidt alleen maar tot uitputting. Zelf zou ik het zoeken in intrinsieke motivatie. We moeten begrijpen waarom het belangrijk is om je denken te beschermen.

Ieder mens is van nature geneigd tot het besparen van energie. En als je niet hoeft na te denken, waarom zou je dan in godsnaam moeite doen? Wie geen goed antwoord heeft op deze vraag, kan geen weerstand bieden.

Daarom heb ik er een antwoord op geformuleerd, dat ik graag met je deel:

Als je alleen naar output kijkt, kan je AI al je werk laten doen. Maar output is niet waar het leven om draait.

Als verhalenmaker weet ik dat alleen resultaten totaal oninteressant zijn als er geen worsteling bij is komen kijken. Cliché maar waar: het gaat niet om de bestemming, maar om de reis. Onderweg liggen de lessen, de pijn, de overwinningen en de eigenwaarde.

Dat is waarom we mentale inspanning willen blijven verrichten.

Hoe beschermen we ons denkwerk?

Als je tot hier hebt gelezen, denk ik dat jij ook tot het kamp 'blijven nadenken' behoort. Nu we de waaromvraag hebben beantwoord, kunnen we verder met de vraag: hoe dan?

Hoe beschermen we ons denkvermogen? Dat is superlastig. Er wordt de hele dag aan onze aandacht getrokken. Berichtjes, e-mails, social media, streamingsdienstenen en AI-tools: ze horen nu eenmaal bij het leven. Hoe zorgen we ervoor dat ze ons dienen, in plaats van wij hen?

Volgens Anne-Laure le Cunff helpt het als je helder hebt wat voor verschillende vormen van denkwerk er zijn, zodat je die gericht kan beschermen. Ze deelt denkwerk op in drie gebieden:

1. Langzaam denken - waar je tijd en ruimte voor nodig hebt
2. Vrij denken - op je eigen manier, je eigen interesses
3. Diep denken - verder dan de oppervlakte, alles uitzoeken

Laten we elk gebied kort uitpluizen en kijken wat we kunnen doen om onszelf te beschermen.

Langzaam denken: geef jezelf de ruimte

Langzaam denken is een vorm van denken die ontstaat als je afstand neemt van de constante notificaties, deadlines, berichtjes, en moetjes. Momenten waarop je je verveelt of dagdroomt.

Ha! Vervelen? Dagdromen? Wie doet dat nog? Ik doe liever juist veel dingen tegelijk. Als ik ga wandelen, luister ik een podcast. Tijdens het sporten, repeteer ik muziek van mijn band. En als ik 's avonds op ben, gaat Netflix aan.

'Even niks' klinkt leuk, maar in de praktijk pakken we meteen onze telefoon. Op deze manier krijgt mijn brein geen seconde rust. En rust is wel nodig om tot denken te kunnen komen. Anne-Laure heeft hiervoor twee tips:

• Creëer een smartphonevrije zone.
  Leg je telefoon eens bewust weg, uit je bereik en uit het zicht. Aangezien ik een chaoot ben, ben ik dat ding vaak urenlang kwijt. Neem van mij aan: vrijwel nooit iets belangrijks gemist.
  ​
• Maak denkwandelingetjes.
  En dan dus niet met oortjes in.

Vrij denken: omdat het leuk is

Met 'vrij denken' doelt Anne-Laure op het vermogen om te creëren, in plaats van te consumeren. Kun je verbanden leggen tussen ogenschijnlijk losse gebieden? Komen er nieuwe ideeën in je op? En kan je jouw nieuwsgierigheid volgen, zonder bezig te zijn met wat dat oplevert?

Dat laatste is een grote uitdaging in deze wereld die geobsedeerd is met efficiëntie, output en productiviteit.

Anne-Laures tip om je vrije denken te ontwikkelen, vind ik heel leuk:

• Begin een low-stakes creatieve hobby: Pianopingelen, zingen, borduren, schilderen, bullet journalling. Het maakt niet uit wat je kiest. Hier is het belangrijk dat het niet ‘goed’ of ‘nuttig’ hoeft te zijn. Het gaat erom dat je lekker bezig bent, niet om wat eruit komt.

Ik wil hier een andere tip aan toevoegen die mij zelf erg helpt:

• Eerst zelf creëren, dan pas consumeren.
  ​'s Ochtends ga ik eerst achter mijn laptop zitten en schrijven. Pas als ik daarmee klaar ben, mag ik content van anderen bekijken. Op de dagen dat dit lukt, merk ik dat het schrijven makkelijker gaat en dat ik er ook meer plezier uit haal.

Diep nadenken: duik onder de oppervlakte

Diep nadenken is het vermogen om je te verdiepen in uitdagende materie, om je urenlang te concentreren op complexe problemen en diepgaande analyses en om jezelf te verliezen in een rabbit hole. Wat raadt Anne-Laure hiervoor aan?

• Cureer je informatie-dieet: Introduceer ook wat langere artikelen, boeken en diepere podcasts. Niet alleen snackable content. Dit is wel te doen! Dit zijn mijn tips:
  - Langere artikelen: Wait but why​
  - Podcast Engelstalig: The Person Who Believed In Me
  - Podcast Nederlandstalig: Kroegpraat.
  Heb jij nog tips voor langere artikelen, boeken en diepgaande podcasts?
  ​
• Ga bij een discussiegroepje: Om dieper in onderwerpen te duiken. Lijkt me leuk, hier ga ik naar op zoek. Heb jij zoiets?

Ik denk, dus ik ben

Ik ben benieuwd welk denk-onderdeel bij jou het meeste aandacht nodig heeft. En welke tip ga jij toepassen? Misschien heb je nog een aanvulling voor de lijst? Reply en laat het me weten. Echt doen he? Vind ik leuk!

Ken je iemand die deze nieuwsbrief leuk zou vinden? Stuur hem door! Doe je mij ook een groot plezier mee. Dankjewel voor het lezen! ​
​

Tot de volgende! Be you. Eveline ​Storiesbypraal.nl​ ​

​
​Schrijf je uit · Voorkeuren​

PS Nu mijn dochter nog niet leerplichtig is, gaan wij lekker buiten het seizoen op vakantie. Laptop blijft thuis. Dus je krijgt even geen nieuwsbrief meer van mij!